1/4
Baca Jan Wilczek Konopka w kumorniku, Kacwin

Miejsce (opis):

Szałas rodziny Wilczków, Kacwin, Spisz, Polska

Data dokumentu:

Autor fotografii lub dokumentu:

Opis:

Fotografia przedstawia bacę Jana Wilczka Konopkę na szałasie w Kacwinie na Spiszu. Baca stoi w kumorniku, na tle wyrobionych serów.
Dane podstawowe:

Tytuł obiektu:

Baca Jan Wilczek Konopka w kumorniku, Kacwin

Autor dokumentu:

Data powstania:

Opis główny:

Fotografia przedstawia bacę Jana Wilczka Konopkę na szałasie w Kacwinie na Spiszu. Baca, ubrany w codzienny strój, podkoszulek z motywami góralskimi, jeansy i góralski kapelusz, stoi w tylnej części szałasu – w kumorniku, który służy do przechowywania wyrobów mlecznych. Po lewej stronie fotografii znajdują się drewniane żerdki, a na nich w białych szmatkach wisi ociekający bundz. Z tyłu bacy wybudowano drewniane półki i żerdki – służą one do przechowywania wyrobionych serów. Baca kładzie na nich bundz, oscypki, a także inny rodzaj wyrabianych przez siebie produktów mlecznych. Po prawej stronie fotografii widnieją aluminiowe banki na mleko i fragment wystruganego w drewnie koryta, służącego do przechowywania tzw. rosołu.
Data:

Opis dotyczący historii dokumentu:

fotografia wykonana przez Ewę Kocój podczas badań terenowych
Miejsce dokumentu/obiektu:

Państwo:

Polska

Region:

Małopolska

Nazwa geograficzna:

Spisz
Przedstawienie na dokumencie:

Tematyka:

Typ przedstawienia:

Główne przedstawienie:

Dodatkowe przedstawienia 1:

Kontekst kulturowy i ludowy:

Kumornik to jedna z części szałasu pasterskiego, służąca do przechowywania wyrobionych produktów mlecznych. Ta część szałasu znajduje się w większości szałasach położonych po polskiej stronie Karpat, jest też różnego kształtu i wielkości. Zazwyczaj jest też mocno zaciemniona, co służy wyrobionym produktom, które leżąc tu powoli dojrzewają i nabierają dodatkowo smaku i zapachu drewna i dymu bacówki. Czasami bacowie wbudowują w ściany kumornika małe okienka, służące do wpuszczenia w te przestrzeń naturalnego światła dziennego, co pozwala im łatwiej orientować się w przestrzeni kumornika. Współcześnie w każdym dniu pracy na szałasach bacowie gromadzą w niej wyrobione produkty mleczne – bundz, bryndzę, oscypki,  a także żętycę. W kumorniku znajdują się też zazwyczaj drewniane koryta służące do przechowywania tzw. rosołu – jest to solona woda, w której co najmniej dobę przechowuje się niektóre gatunki wytworzonego sera, m.in. oscypek i gołkę. Bacowie traktują kumornik jako jedną z najważniejszych części szałasu, ponieważ tu znajduje się ich całe bogactwo, czyli wytworzony ser. Wstęp do kumornika ma przede wszystkim baca, a za jego pozwoleniem także inne osoby pracujące na szałasie lub osoby postronne przybywające na szałas.
Dane właścicielskie:

Właściciel dokumentacji lub Instytucja przechowująca:

Miejsce przechowywania oryginału:

Informacje o rekordzie:

Ostatnia modyfikacja:

24 lipiec 2024 r.

Numer identyfikacyjny:

246