Dom Pamięci Stana Ioana Pătrașa w Săpânța, w okręgu Maramureș w Rumunii, poświęcony jest pamięci ludowego rzemieślnika, twórcy jednego z wielkich symboli rumuńskiego dziedzictwa kulturowego – Wesołemu Cmentarzowi. Znajduje się w tradycyjnym drewnianym domu pochodzącym z XIX wieku, w którym artysta zamieszkiwał wraz z rodziną i w którym znajdowała się jego pracownia. Muzeum zostało utworzone po śmierci artysty i działa od lat 80. XX wieku.

Ioan Stan Pătraş żył w latach 1908-1977. Był cieślą z Maramuresz, wyrabiał z drewna przedmioty codziennego użytku potrzebne w gospodarstwach domowych, m.in. łyżki, wieszaki, krzesła, szafy. Był też kruczarem – trudnił się wyrobem drewnianych krzyży nagrobnych o charakterystycznym kształcie, które pokrywał kolorami, napisami i portretami zmarłych mieszkańców, umieszczając je na cmentarzu przy cerkiewnym w Săpânța. Swój pierwszy krzyż Pătraş wyrzeźbił i wymalował w 1935 roku, pokrywając go pięcioma kolorami (błękit, żółć, czerń, czerwień, biel) oraz wizerunkiem zmarłego mieszkańca wioski, pod którą znajdował się tekst dotyczący jego biografii i przyczyny śmierci. Twórca stopniowo zapełniał cmentarz kolejnymi nagrobkami, utrzymując tę samą konwencję. Krzyże artysty różniły się między sobą – spod ręki Pătraşa wychodziły zarówno krzyże jednoramienne, dwuramienne, wpisane w koło, zwieńczone drzewem życia, gwiazdą. Większość z nich pokrywał tradycyjną symboliką nawiązującą do treści archaicznych i chrześcijańskich, o charakterze roślinnym i geometrycznym. Na nagrobkach pojawiały się m.in. kolorowe słoneczne rozety, koła, kwiaty, białe gołąbki, liście, serca, krzyżyki. Swoje miejsce znalazły tu też sceny biblijne – wygnanie Adama i Ewy z raju, Ukrzyżowanie Chrystusa, Chrystus na Sądzie Ostatecznym oraz personifikacje śmierci, diabłów i aniołów. W twórczości nagrobnej Pătraş dążył do tego, aby każda zmarła osoba miała na tym cmentarzu swoje miejsce i swoją historię, opowiedzianą za pomocą krzyża, słowa, obrazu i koloru. Co więcej, przyjął konwencję monologu, w którym każdy zmarły jakby spowiadał się ze swojego życia, prezentując siebie, wykonywany zawód i rodzaj śmierci, która go spotkała. W ten sposób powstały specyficzne kolorowe epitafia upamiętniające poszczególnych mieszkańców wioski i wiele zdarzeń z historii wspólnoty lokalnej Săpînţa – ich wizji świata, zwyczajów, profesji i relacji. Można tu zauważyć tradycyjne zawody i umiejętności społeczności Săpînţa, m.in. traktorzystów, tkaczki, rzeźników, tancerzy, muzykantów, pasterzy, wyrabiaczy kazanów, oraczy, lekarzy, drwali, młynarzy i innych. Twórczość Pătraşa zyskała z czasem aprobatę miejscowych, którzy po śmierci bliskich zaczęli zamawiać krzyże nagrobne u mistrza w „wesołej konwencji”. Przedstawiane historie są z jednej strony indywidualne, z drugiej – układają się w lokalną kronikę zawodów, zdarzeń, artefaktów, tragicznych historii, elementów religijności i mitologii. W ciągu całego swojego życia Stan Ion Pătraş wyrzeźbił około 180 krzyży, tworząc z cmentarza oryginalny symbol świata lokalnej społeczności, które już dziś odgrywa też rolę swoistego muzeum śmierci na wolnym powietrzu. Jeszcze za życia Pătraş wyznaczył swojego następcę – Dumitru Popa Tincu (1955–2022), który od dziecka towarzyszył mu w pracach przy wykonywaniu nagrobków, ucząc się tego rzemiosła. Do tworzenia nagrobków, podobnie jak Pătraș, wykorzystywał drewno pozyskiwane w sposób tradycyjny – samotnie udawał się do lasu, wyszukiwał najlepsze drzewa, które następnie ścinał i suszył. Nagrobki wykonywał według zamówienia rodziny zmarłego, mając wiele wzorów do wyboru, uwzględniając też ich osobiste preferencje. Z czasem cmentarz stał się szczególnym symbolem pochówku i znany jest pod nazwą Wesoły Cmentarz w wiosce Săpînţa – miejsce znane wszystkim Rumunom, a dzięki swojej nietypowości coraz popularniejsze poza granicami kraju, zaliczane do dziedzictwa kulturowego całego kraju i pretendujące do wpisu na listy UNESCO. Cmentarz stał się też obecnie (poza miejscem pochówku, na którym trudno znaleźć wolne miejsce) rodzajem skansenu na wolnym powietrzu, który można zwiedzać za opłatą i zapoznać się z dziedzictwem kulturowym lokalnej społeczności.